Borowik amerykański – nowy grzyb w polskich lasach. Jak go rozpoznać?
Borowik amerykański, czyli złotoborowik wysmukły (Aureoboletus projectellus),
jest przybyszem z Ameryki Północnej, który zadomowił się już w Polsce. Pierwsze
udokumentowane stanowisko w Europie odnotowano na Litwie w 2007 roku, a w Polsce
gatunek pojawił się najpóźniej na początku drugiej dekady XXI wieku. Od tego czasu
jego zasięg systematycznie się zwiększa.
Dla grzybiarza najważniejsze jest jednak nie tylko to, skąd pochodzi ten gatunek,
lecz przede wszystkim jak go rozpoznać. Charakterystyczny wygląd
pozwala odróżnić go od wielu innych borowikowatych, ale nie należy opierać
identyfikacji wyłącznie na jednej cesze.
Jak wygląda borowik amerykański?
Złotoborowik wysmukły ma kilka cech, które tworzą bardzo charakterystyczny zestaw.
Podczas grzybobrania warto zwrócić uwagę przede wszystkim na budowę całego owocnika,
a nie tylko na kolor kapelusza.
Kapelusz
Brązowy, zwykle gładki i wypukły.
Brzeg kapelusza
Skórka wyraźnie wystaje poza jego brzeg, tworząc charakterystyczną „falbankę”.
Rurki
Od spodu kapelusza znajdują się rurki w odcieniach żółci.
Trzon
Długi, smukły i wyraźnie podłużnie żłobkowany lub bruzdowany.
Wskazówka dla grzybiarza: szczególnie charakterystyczne jest
połączenie wysmukłego, żłobkowanego trzonu oraz kapelusza z mocno
wystającą skórką. Zestaw kilku cech jest znacznie bardziej pomocny
przy rozpoznawaniu niż sam kolor kapelusza.
Borowik amerykański a inne borowikowate
Podczas grzybobrania nie warto oznaczać gatunku wyłącznie na podstawie koloru.
Podobnie wyglądające grzyby mogą różnić się jadalnością, dlatego znaczenie mają
jednocześnie budowa kapelusza, wygląd trzonu, rurki, siedlisko oraz inne
cechy diagnostyczne.
Jeżeli interesują Cię również inne charakterystyczne gatunki borowikowatych,
warto przeczytać poradnik
„Borowik szatański – jak wygląda, gdzie rośnie i czy jest trujący?”
To przydatne uzupełnienie, ponieważ pokazuje różnice między charakterystycznymi
przedstawicielami borowikowatych i pomaga zwrócić uwagę na cechy istotne
podczas identyfikacji.
Gdzie rośnie borowik amerykański?
Złotoborowik wysmukły jest silnie związany z sosnami. W Polsce
spotyka się go przede wszystkim w borach sosnowych, na piaszczystych stanowiskach,
wydmach i terenach porośniętych wrzosami. Tworzy mikoryzę m.in. z sosną zwyczajną
(Pinus sylvestris) oraz kosodrzewiną (Pinus mugo).
Szukaj przede wszystkim
w borach sosnowych, na piaszczystym podłożu, wydmach oraz w pobliżu wrzosów.
Warto wiedzieć
Gatunek początkowo szczególnie często obserwowano nad Bałtykiem, ale jego
zasięg w Polsce zwiększa się i obejmuje również tereny położone dalej
od wybrzeża.
Co ciekawe, nie zawsze trzeba szukać pojedynczego owocnika. Gatunek może występować
bardzo licznie w odpowiednim siedlisku, dlatego sosnowy las
z piaszczystym podłożem i wrzosami jest miejscem, na które warto zwrócić szczególną
uwagę.
Czy borowik amerykański jest jadalny?
Tak — złotoborowik wysmukły jest uznawany za gatunek jadalny
i od lat jest zbierany w Polsce. Jest wykorzystywany kulinarnie podobnie jak
inne jadalne grzyby z rodziny borowikowatych.
Można go wykorzystać m.in. do zup, sosów, farszów czy marynowania. Nadaje się
również do suszenia.
Jeśli planujesz przygotować większy zapas grzybów, sprawdź poradnik
„Jak suszyć grzyby, by zachować ich smak i aromat na zimę?”
Materiał rozwija praktyczny aspekt przygotowania grzybów do przechowywania,
dlatego stanowi naturalne uzupełnienie informacji o jadalnym borowiku.
jadalność dotyczy prawidłowo rozpoznanego gatunku. Nie należy spożywać grzyba,
którego identyfikacja budzi wątpliwości.
Czy borowik amerykański jest gatunkiem inwazyjnym?
To określenie wymaga pewnego doprecyzowania. Aureoboletus projectellus
jest opisywany jako gatunek obcy, potencjalnie inwazyjny,
który szybko rozszerza zasięg w Europie. Badania prowadzone w Polsce dokumentują
jego dalsze rozprzestrzenianie się i pojawianie nowych stanowisk w głębi kraju.
Nie oznacza to jednak, że każdy znaleziony owocnik należy traktować jako zagrożenie
dla lasu. Mechanizmy ekspansji gatunku oraz jego wpływ na rodzime zbiorowiska
grzybów pozostają przedmiotem badań.
Jak zapamiętać borowika amerykańskiego?
SOSNA + PIASZCZYSTE PODŁOŻE + BRĄZOWY KAPELUSZ + ŻŁOBKOWANY TRZON
To prosty zestaw skojarzeń, który może pomóc zapamiętać najważniejsze cechy
złotoborowika wysmukłego. Dodatkowo zwróć uwagę na skórkę kapelusza wystającą
poza jego brzeg.
To właśnie połączenie wyglądu i siedliska daje znacznie lepszą
podstawę rozpoznania niż pojedyncza cecha.
Jeżeli interesują Cię również inne niezwykłe gatunki oraz możliwości wykorzystania
grzybów, zobacz materiał
„Własne grzyby bez wychodzenia z domu – jak stworzyć grzybowy raj w ogrodzie”
To tematycznie powiązany poradnik dla osób, które chcą dowiedzieć się więcej
o grzybach również poza tradycyjnym grzybobraniem.
Borowik amerykański – najważniejsze informacje
Podsumowanie
Borowik amerykański jest coraz częściej spotykanym w Polsce przybyszem z Ameryki
Północnej. Najłatwiej zwrócić na niego uwagę w sosnowych lasach na piaszczystym
podłożu. Przy identyfikacji szczególne znaczenie mają brązowy kapelusz,
wystająca poza jego brzeg skórka oraz długi, wyraźnie żłobkowany trzon.
Gatunek jest jadalny, ale jak w przypadku każdego grzyba, podstawą bezpiecznego
zbioru jest pewne rozpoznanie.
