Jakie okna wybrać do domu energooszczędnego? Praktyczny przewodnik przed zakupem

Dlatego wybór okien najlepiej zacząć nie od pytania „który producent ma najlepsze okna?”, ale od określenia czego potrzebuje konkretny budynek.

W tym poradniku pokazujemy, jak przejść przez ten proces krok po kroku. Wyjaśniamy, na które parametry zwrócić uwagę, kiedy sprawdzi się PVC, drewno lub aluminium, dlaczego duże przeszklenia wymagają dodatkowej analizy oraz dlaczego nawet bardzo dobre okno nie zapewni oczekiwanego efektu, jeśli zostanie niewłaściwie zamontowane.

Jakie okna wybrać do domu energooszczędnego?

Najlepiej dopasować je do projektu budynku, a nie wybierać jeden identyczny zestaw dla wszystkich pomieszczeń. Przy porównywaniu ofert trzeba uwzględnić przede wszystkim:

• współczynnik Uw całego okna,
• parametry pakietu szybowego,
• materiał i konstrukcję profilu,
• wielkość oraz sposób otwierania okna,
• orientację względem stron świata,
• wymagania dotyczące akustyki i ochrony przeciwsłonecznej,
• sposób osadzenia i uszczelnienia okna.

Wymagania techniczne dla nowych budynków określają maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła dla okien. Dla standardowych okien pionowych w pomieszczeniach ogrzewanych do temperatury co najmniej 16°C wartość U nie może przekraczać 0,9 W/(m²·K). To jednak wymaganie techniczne, a nie automatyczna odpowiedź na pytanie, jakie okno będzie najlepsze dla konkretnego domu.

Sprawdź aktualne wymagania techniczne dotyczące okien

1. Zacznij od Uw, a nie od liczby szyb

Jednym z najczęstszych błędów przy zakupie okien jest porównywanie ofert wyłącznie według liczby szyb.

Informacja „pakiet trzyszybowy” mówi dużo mniej, niż mogłoby się wydawać.

Dla całego okna kluczowy jest współczynnik przenikania ciepła Uw. Im niższa jego wartość, tym mniejsze straty ciepła przez konstrukcję.

Trzeba przy tym odróżnić:

To ważne, ponieważ bardzo dobry pakiet szybowy nie oznacza automatycznie równie dobrych parametrów całego okna.

Przy porównywaniu dwóch ofert warto więc sprawdzić, czy podane wartości dotyczą porównywalnej konstrukcji. Znaczenie mają między innymi wymiary okna, zastosowany profil i pakiet szybowy.

Więcej o tym, jak analizować parametry stolarki, można przeczytać w poradniku

o wyborze okien energooszczędnych i ograniczaniu strat ciepła

Czy niższe Uw zawsze oznacza lepszy wybór?

Nie zawsze.

Jeżeli projekt domu wymaga konkretnego rozwiązania konstrukcyjnego, duże znaczenie może mieć również wielkość przeszklenia, jego orientacja czy wymagania dotyczące ochrony przed słońcem.

2. Okna dwuszybowe czy trzyszybowe?

W nowych domach energooszczędnych pakiety trzyszybowe są często naturalnym kierunkiem wyboru ze względu na możliwość uzyskania niskiego Uw całego okna.

Nie oznacza to jednak, że sama liczba tafli szkła wystarczy do oceny konkretnego rozwiązania.

Warto sprawdzić między innymi:

• wartość Ug,
• rodzaj zastosowanych powłok,
• sposób wypełnienia przestrzeni między szybami,
• współczynnik przepuszczalności energii słonecznej,
• przepuszczalność światła,
• parametry akustyczne, jeśli są istotne.

W praktyce wybór pakietu szybowego powinien uwzględniać bilans strat i zysków energii, a nie wyłącznie izolacyjność cieplną.

Okno od południa może wymagać innego podejścia niż podobne przeszklenie od północy.

3. PVC, drewno czy aluminium – który materiał wybrać?

Nie istnieje jeden materiał, który będzie właściwym wyborem dla każdego domu.

Okna PVC

PVC jest rozwiązaniem często wybieranym ze względu na korzystne połączenie parametrów cieplnych, funkcjonalności i kosztu.

Sprawdza się między innymi w domach jednorodzinnych, standardowych przeszkleniach oraz projektach, w których ważna jest dobra izolacyjność przy racjonalnym budżecie.

Przy dużych konstrukcjach trzeba jednak zwrócić szczególną uwagę na ich wymiary, podział oraz właściwości konkretnego systemu.

Okna drewniane

Drewno może być interesującym rozwiązaniem w projektach, w których ważna jest naturalna estetyka oraz charakter materiału.

Przy wyborze warto uwzględnić rodzaj drewna, konstrukcję profilu, sposób wykończenia, wymagania dotyczące pielęgnacji oraz parametry całego okna.

Okna aluminiowe

Aluminium daje duże możliwości projektowe, szczególnie przy dużych przeszkleniach i nowoczesnej architekturze.

Jego zaletą może być możliwość tworzenia dużych, stabilnych konstrukcji przy zachowaniu smukłych profili. W takich przypadkach szczególnie ważne staje się jednak dopasowanie konkretnego systemu do wymiarów i parametrów projektowanego przeszklenia.

Jeżeli projekt wymaga niestandardowych wymiarów lub indywidualnego dopasowania, pomocny będzie materiał

o oknach na wymiar dopasowanych do projektu domu

4. Duże przeszklenie nie zawsze oznacza lepszy dom

Duże okna mogą całkowicie zmienić charakter wnętrza. Zapewniają więcej naturalnego światła, otwierają widok na ogród i pozwalają mocniej połączyć dom z otoczeniem.

Jednocześnie duże przeszklenia wymagają dokładniejszego planowania.

• powierzchni szyby,
• udziału ramy,
• parametrów cieplnych,
• orientacji budynku,
• sposobu otwierania,
• ciężaru konstrukcji,
• ochrony przeciwsłonecznej,
• sposobu montażu.

Szczególnej uwagi wymagają przeszklenia tarasowe oraz panoramiczne.

Warto więc wcześniej sprawdzić

jak zaplanować duże przeszklenia panoramiczne, aby wykorzystać ich potencjał

Duże okno od południa – korzyść czy problem?

Może być jednym i drugim.

Z jednej strony promieniowanie słoneczne może zwiększać zyski energetyczne w sezonie grzewczym. Z drugiej – duża powierzchnia szyby może zwiększać ryzyko przegrzewania pomieszczenia latem.

Przy dużych przeszkleniach warto więc myśleć o oknie razem z roletami, żaluzjami, markizami, okapami lub innymi elementami ochrony przeciwsłonecznej.

5. Dobierz okno do pomieszczenia

Nie wszystkie okna w domu muszą mieć identyczne parametry i wyposażenie.

Salon

W salonie często najważniejsze są duża ilość światła, widok, możliwość zastosowania dużego przeszklenia, komfort cieplny i ochrona przed przegrzewaniem.

Sypialnia

Tutaj oprócz parametrów cieplnych istotna może być akustyka. Jeżeli dom znajduje się przy ruchliwej drodze, ważniejsza od dodatkowego obniżenia Uw może okazać się odpowiednio dobrana izolacyjność akustyczna.

W takiej sytuacji warto sprawdzić również

jak dobrać okna akustyczne ograniczające hałas

Kuchnia

W kuchni znaczenie ma przede wszystkim funkcjonalność. Warto uwzględnić sposób otwierania, położenie blatu, możliwość wygodnego przewietrzania, dostęp do okna i sposób czyszczenia.

Łazienka

W łazience większe znaczenie mogą mieć prywatność, wentylacja i sposób użytkowania niż maksymalizacja powierzchni przeszklenia.

6. Strona świata ma znaczenie

Okno skierowane na północ będzie pracować w innych warunkach niż podobne okno skierowane na południe.

7. Ciepłe okno potrzebuje dobrego montażu

Nawet bardzo dobre parametry zapisane w karcie technicznej nie gwarantują identycznego efektu w gotowym budynku.

Liczy się sposób połączenia:

Źle wykonane połączenie może powodować:

• mostki termiczne,
• nieszczelności,
• przewiewy,
• lokalne wychłodzenie,
• problemy z wilgocią.

Przy zamawianiu okien warto pytać nie tylko:

8. Czy warto dopłacać do niższego Uw?

To zależy od konkretnego projektu.

Jeżeli różnica w parametrach jest niewielka, a dopłata duża, warto sprawdzić, czy dodatkowy koszt rzeczywiście odpowiada potrzebom budynku.

Nie kupuj parametru, którego nie potrzebuje Twój dom

To jedna z najważniejszych zasad przy wyborze stolarki.

Jeżeli okno ma znaleźć się w małej łazience od północy, sytuacja będzie zupełnie inna niż w przypadku wielkoformatowego przeszklenia salonu od południa.

9. Najczęstsze błędy przy wyborze okien do domu energooszczędnego

10. Kiedy nie warto wybierać najbardziej rozbudowanego okna?

Więcej parametrów nie zawsze oznacza większą korzyść.

Nie ma sensu dobierać stolarki wyłącznie według zasady „najwięcej technologii = najlepsze rozwiązanie”.

Warto zachować ostrożność, gdy:

• dodatkowe rozwiązanie nie odpowiada rzeczywistej potrzebie,
• inwestycja wymaga dużych przeszkleń, ale nie uwzględniono ochrony przeciwsłonecznej,
• parametry są bardzo dobre, ale sposób montażu pozostaje niedopracowany,
• wyższa cena wynika z funkcji, z których użytkownik nie będzie korzystał,
• inwestor skupia się na oknach, ignorując izolację ścian, dachu, podłogi i szczelność całego budynku.

Dom energooszczędny jest systemem naczyń połączonych. Okna są ważnym elementem, ale nie działają niezależnie od pozostałych przegród.

Okna pasywne – kiedy potrzebujesz jeszcze wyższych parametrów?

Dom o bardzo wysokim standardzie energetycznym może wymagać bardziej rygorystycznego podejścia do stolarki.

Wtedy analizuje się nie tylko samą wartość Uw, ale również parametry pakietu szybowego, konstrukcję ramy, mostki termiczne, szczelność, montaż, zyski słoneczne i orientację budynku.

Jeżeli projekt zakłada standard pasywny, warto osobno sprawdzić

parametry i zasady wyboru okien do domu pasywnego

Checklista: co sprawdzić przed zamówieniem okien?

Jeżeli na kilka pytań odpowiedź brzmi „nie”, warto uzupełnić informacje przed podpisaniem zamówienia.

Jak dobrać okna do domu energooszczędnego? Prosty schemat

Dopiero na końcu warto porównywać konkretne produkty i ceny.

To zmienia sposób myślenia o zakupie. Zamiast szukać „najlepszych okien”, szukasz najlepiej dopasowanego rozwiązania dla konkretnego budynku.

Podsumowanie

Wybór okien do domu energooszczędnego nie powinien sprowadzać się do liczby szyb ani jednego parametru w tabeli.

Najważniejsze jest dopasowanie całej konstrukcji do budynku.

W przypadku nowych budynków obowiązują określone wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej okien, ale spełnienie minimum nie oznacza jeszcze, że dane rozwiązanie będzie optymalne dla każdego projektu. Wybór powinien uwzględniać rzeczywiste działanie okien w całym budynku – w tym straty ciepła i zyski słoneczne.

Materiały dotyczące termomodernizacji i stolarki okiennej – gov.pl

Jeżeli jesteś na etapie projektu lub wyboru stolarki, warto zacząć od określenia funkcji i wymiarów poszczególnych przeszkleń, a dopiero później porównywać konkretne systemy okienne.