Zapylanie pomidorów w uprawie szklarniowej – jak skutecznie poprawić zawiązywanie owoców
Pomidory są roślinami samopylnymi, ale w szklarni czy tunelu foliowym samoistne zapylenie może być niewystarczające. Brak wiatru i ograniczony ruch powietrza sprawiają, że pyłek nie zawsze skutecznie przemieszcza się z pylników na znamię słupka. Efektem mogą być słabo zawiązane owoce, ich nierównomierny kształt, a nawet opadanie kwiatów.
Dlatego w uprawie pod osłonami warto zadbać jednocześnie o właściwy mikroklimat oraz regularne pobudzanie kwiatów do uwalniania pyłku.
Kiedy pojawia się problem?
Gdy kwiaty opadają zamiast przekształcać się w młode owoce, przyczyną może być niewystarczające zapylenie. Nie zawsze oznacza to jednak brak pyłku – znaczenie mają również temperatura, wilgotność, światło, podlewanie i nawożenie.
Co zrobić?
W szklarni można wykorzystać delikatne potrząsanie kwiatostanami, elektryczny zapylacz albo – w większych uprawach – naturalne zapylanie przez trzmiele.
Jeżeli rośliny wykazują jednocześnie objawy przenawożenia lub przelania, warto sprawdzić również
jak uratować przelane pomidory – objawy, ratowanie i prawidłowe podlewanie
Jak rozpoznać problemy z zapylaniem pomidorów?
Pierwszym sygnałem może być kwiat, który po przekwitnięciu żółknie i odpada, zamiast przekształcić się w młody owoc. Przy niedostatecznym zapyleniu owoce mogą również zawiązywać się nierównomiernie lub mieć nietypowy kształt. Liczba zapylonych nasion wpływa bowiem na późniejszy rozwój i wielkość owocu.
Nie każdy problem z zawiązywaniem owoców oznacza jednak brak pyłku. Przyczyną mogą być również zbyt wysoka temperatura, niewłaściwa wilgotność, niedobory światła, problemy z podlewaniem lub nieprawidłowe nawożenie.
Warto wiedzieć:
jeśli kwiaty regularnie odpadają, nie należy od razu zwiększać intensywności zapylania. Najpierw warto sprawdzić warunki panujące w szklarni. Samo potrząsanie kwiatostanami nie rozwiąże problemu, jeśli rośliny znajdują się w niekorzystnym mikroklimacie.
Temperatura i wilgotność – podstawa skutecznego zapylania
Zapylanie pomidorów jest szczególnie wrażliwe na warunki panujące podczas kwitnienia. Zarówno nadmierne ciepło, jak i zbyt niska temperatura mogą ograniczać żywotność pyłku oraz prawidłowe zawiązywanie owoców.
Znaczenie ma również wilgotność względna. Przy zbyt wysokiej wilgotności pyłek może zlepiać się i trudniej uwalniać z pylników, natomiast nadmiernie suche powietrze również nie sprzyja jego prawidłowemu przyleganiu do znamienia.
Jak zapylać pomidory w szklarni?
1. Mechaniczne potrząsanie kwiatami
To najprostsza metoda w małej szklarni lub tunelu. Wystarczy delikatnie wprawić w drgania grono z otwartymi kwiatami. Można lekko potrząsnąć rośliną, sznurkiem podporowym albo wykorzystać niewielki wibrator przeznaczony do zapylania.
Delikatne drgania
Celem jest uwolnienie pyłku, a nie mocne poruszanie całym kwiatostanem. Zbyt intensywne potrząsanie może uszkodzić delikatne kwiaty.
Odpowiedni moment
Zapylanie warto wykonywać regularnie w okresie kwitnienia, najlepiej wtedy, gdy warunki w szklarni sprzyjają uwalnianiu pyłku.
2. Trzmiele – naturalne zapylanie pod osłonami
W większych uprawach stosuje się ule z trzmielami. Owady wykonują tak zwane zapylanie wibracyjne – chwytają kwiat i wprawiają jego pylniki w drgania, uwalniając pyłek. Dzięki temu mogą skutecznie zapylać pomidory nawet w zamkniętym obiekcie.
Ważne:
przy stosowaniu środków ochrony roślin trzeba uwzględnić bezpieczeństwo zapylaczy. Przed wykonaniem zabiegu należy sprawdzić aktualną etykietę preparatu oraz informacje dotyczące jego wpływu na owady pożyteczne.
3. Elektryczny zapylacz
Przy większej liczbie roślin ręczne potrząsanie każdego grona może być czasochłonne. Elektryczny wibrator pozwala szybko wprawiać kwiatostany w drgania i jest rozwiązaniem szczególnie przydatnym w małych oraz średnich uprawach.
Nawożenie również wpływa na zawiązywanie owoców
Problemu z zapylaniem nie zawsze należy szukać wyłącznie w kwiatach. Kondycja całej rośliny ma wpływ na kwitnienie i zawiązywanie owoców. Dlatego nawożenie powinno być dostosowane do fazy rozwoju oraz potrzeb konkretnej odmiany.
W praktyce warto połączyć obserwację kwiatów z kontrolą kondycji liści, podlewania i nawożenia. Pomocny będzie również poradnik
najwydajniejsze odmiany pomidorów – jak wybrać najlepsze
Czy hormonizacja pomidorów jest dobrym rozwiązaniem?
Preparaty wpływające na zawiązywanie owoców stanowią odrębną metodę i nie powinny być traktowane jako prosty zamiennik prawidłowego zapylania. Ich stosowanie zależy od konkretnego preparatu, uprawy i aktualnego zezwolenia.
W Polsce środki ochrony roślin można stosować wyłącznie zgodnie z aktualną etykietą i zakresem zezwolenia. Nie należy więc opierać się na starych zaleceniach dotyczących konkretnych preparatów bez sprawdzenia ich aktualnego statusu.
Najczęstsze błędy przy zapylaniu pomidorów
Zapylanie pomidorów – prosta procedura dla ogrodnika
- Sprawdź temperaturę i wilgotność w szklarni.
- Obserwuj nowe kwiatostany i kwiaty w pełni rozkwitu.
- Regularnie wykonuj delikatne mechaniczne zapylanie.
- Przy większej uprawie rozważ elektryczny zapylacz lub trzmiele.
- Jeżeli kwiaty nadal opadają, sprawdź również podlewanie, nawożenie, światło i kondycję roślin.
Gdy problemem są choroby
Sprawdź poradnik
czym pryskać pomidory – domowe sposoby ochrony przed chorobami
Gdy szukasz odmiany
Zobacz także
najwydajniejsze odmiany pomidorów – jak wybrać najlepsze
Najważniejszy wniosek
W szklarni nie wystarczy wiedzieć, że pomidor jest samopylny. Trzeba stworzyć warunki, w których pyłek rzeczywiście zostanie uwolniony i trafi na znamię słupka. Regularna obserwacja kwiatów, właściwy mikroklimat i odpowiednio dobrana metoda zapylania to podstawa dobrego zawiązywania owoców.
